Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Αρχόντισσας Θεολογίνας
Στη συνοικία Μουζεβίκη συναντάς τον ναό του Αγίου Νικολάου Αρχόντισσας Θεολογίνας, άλλο ένα μνημείο που αποτυπώνει τη μακραίωνη εκκλησιαστική παράδοση της Καστοριάς. Πρόκειται για μονόκλιτη, ξυλόστεγη βασιλική με μακρόστενη κάτοψη, που καταλήγει ανατολικά σε πεντάπλευρη αψίδα. Η τοιχοποιία αποτελείται από λιθοδομή με ενσωματωμένες οριζόντιες ξυλοδεσίες, χαρακτηριστικό που μαρτυρεί τις κατασκευαστικές πρακτικές της εποχής. Ο αρχικός ζωγραφικός διάκοσμος χρονολογείται στο τέλος του 15ου αιώνα και, σύμφωνα με τους μελετητές, φιλοτεχνήθηκε από καλλιτέχνες του εργαστηρίου της Καστοριάς. Από την πρώτη αυτή φάση διατηρείται η παράσταση της Βαϊοφόρου στον βόρειο τοίχο, ενώ σε μεταγενέστερη περίοδο ο κυρίως ναός και ο νάρθηκας διακοσμούνται εκ νέου με τοιχογραφίες, χορηγία της αρχόντισσας Θεολογίνας, οι οποίες, σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή, χρονολογούνται στο 1663. Ο ναός υφίσταται σοβαρές ζημιές από βομβαρδισμούς το 1940, επισκευάζεται πρόχειρα και αναστηλώνεται το 1953, ενώ το 1988 πραγματοποιείται συνολική αποκατάσταση του μνημείου. Μαζί με τον Άγιο Νικόλαο της Μοναχής Ευπραξίας και τον Άγιο Νικόλαο Μαγαλειού, ο ναός συγκροτεί ένα σύνολο μνημείων που αποτυπώνει την πορεία του εργαστηρίου της Καστοριάς, με έργα περισσότερο ή λιγότερο κλασικά, κατά την περίοδο της δραστηριοποίησής του στον βαλκανικό χώρο.
