Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου
Η Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου βρίσκεται σε μια καταπράσινη κοιλάδα, στους βορειοανατολικούς πρόποδες του όρους Μορίκι, σε υψόμετρο 970 μ., προσφέροντας μοναδική θέα στο φυσικό τοπίο της περιοχής. Απέχει περίπου 35 χλμ. από την Καστοριά και βρίσκεται στα όρια της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς με τη Φλώρινα. Η Μονή ιδρύθηκε πάνω στα ερείπια παλαιότερου ναού από τον Κλεισουριώτη ιερομόναχο Ησαΐα Πίστα, μοναχό της Μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους. Το καθολικό της αποτελεί τρίκλιτη βασιλική με τρούλο και διακρίνεται για τον πλούσιο εσωτερικό του διάκοσμο. Καθώς εισέρχεσαι στον ναό, το βλέμμα σου συναντά τις εντυπωσιακές αγιογραφίες του 1813, έργο του Γεωργίου από τους Χιονάδες της Ηπείρου, με σπάνια εικονογραφία εμπνευσμένη από τη δημιουργία του κόσμου, ενώ λίγο πιο πέρα ξεχωρίζει το ξυλόγλυπτο, επιχρυσωμένο τέμπλο του 1772, έργο του Κωνσταντίνου Λινοτοπίτη, ένα εξαιρετικό δείγμα εκκλησιαστικής τέχνης της εποχής. Κατά τη διάρκεια της ιστορίας της, η Μονή διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στους εθνικούς αγώνες. Στην Επανάσταση του 1821 και αργότερα στον Μακεδονικό Αγώνα αποτέλεσε καταφύγιο αγωνιστών, ενώ στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου προσέφερε ασφαλές καταφύγιο στους κατοίκους των γύρω περιοχών. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η Μονή μετατρέπεται σε γυναικεία και σήμερα φιλοξενεί μια μικρή αδελφότητα συνεχίζοντας αδιάλειπτα τη μοναστική παράδοση. Η Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου συνδέεται στενά με την Οσία Σοφία της Κλεισούρας, μια σύγχρονη ασκήτρια που έζησε εκεί από το 1927 έως το 1974 και αγιοκατατάχθηκε το 2011 από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Μάλιστα, κάθε χρόνο στις 6 Μαΐου, τη μέρα που τιμάται η μνήμη της, πλήθος πιστών συρρέει για να προσκυνήσει.
