Μακεδονικός Τάφος Σπηλιάς
Από τα must-see της επίσκεψής σου στην Εορδαία είναι χωρίς αμφιβολία ο Μακεδονικός Τάφος στη Σπηλιά. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα αρχαία μνημεία της περιοχής, που σε φέρνει σε άμεση επαφή με την ιστορία των Μακεδόνων. Χρονολογείται αρχικά στον 2ο–1ο αιώνα π.Χ., ωστόσο η τυπολογική σύγκρισή του με άλλα παρόμοια μνημεία τον τοποθετεί πιθανότατα στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ., την περίοδο που η Μακεδονία βρίσκεται στο απόγειό της. Παρότι έχει συληθεί, η αρχαιολογική και ιστορική του αξία του παραμένει εξαιρετικά μεγάλη. Κατά την επίσκεψή σου θα σε εντυπωσιάσουν από την πρώτη στιγμή η μνημειακή, δωρική πρόσοψη, το επιβλητικό αέτωμα με τους τέσσερις δωρικούς ημικίονες και οι ανάγλυφες ασπίδες με τη φυτική γραπτή διακόσμηση, στοιχεία που δίνουν στο μνημείο μεγαλοπρέπεια και ιδιαίτερο χαρακτήρα. Σύμφωνα με τις ανθρωπολογικές μελέτες, στον τάφο είχαν θαφτεί επτά ή οκτώ άτομα, με διαφορετικές ταφικές πρακτικές (ενταφιασμός και καύση). Οι νεκροί συνοδεύονταν από κτερίσματα –προσωπικά αντικείμενα, ειδώλια, νομίσματα και αγγεία, ευρήματα που σε συνδυασμό με εκείνα του μακεδονικού τάφου των Πύργων Εορδαίας, επιβεβαιώνουν την ενότητα των μακεδονικών ταφικών εθίμων και πρακτικών μεταξύ Κάτω και Άνω Μακεδονίας.