Ιερός Ναός Αρχόντισσας Θεολογίνας

Στη συνοικία Μουζεβίκη συναντάς τον ναό του Αγίου Νικολάου της Αρχόντισσας Θεολογίνας, άλλο ένα μνημείο που αποτυπώνει τη μακραίωνη εκκλησιαστική παράδοση της Καστοριάς. Πρόκειται για μονόκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με μακρόστενη κάτοψη που καταλήγει ανατολικά σε πεντάπλευρη αψίδα. Η τοιχοποιία αποτελείται από λιθοδομή με ενσωματωμένες οριζόντιες ξυλοδεσίες, χαρακτηριστικό που μαρτυρεί τις κατασκευαστικές πρακτικές της εποχής.
Ο αρχικός ζωγραφικός διάκοσμος χρονολογείται στο τέλος του 15ου αιώνα και, σύμφωνα με τους μελετητές, φιλοτεχνήθηκε από καλλιτέχνες του εργαστηρίου της Καστοριάς. Από αυτή την πρώτη φάση σώζεται με βεβαιότητα η παράσταση της Βαϊοφόρου στον βόρειο τοίχο. Σε μεταγενέστερη φάση, οι υπόλοιπες επιφάνειες του κυρίως ναού και του νάρθηκα διακοσμούνται εκ νέου με τοιχογραφίες, χορηγία της αρχόντισσας Θεολογίνας. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή, οι τοιχογραφίες αυτές χρονολογούνται στο 1663. Ο ναός υφίσταται σοβαρές ζημιές από βομβαρδισμούς το 1940, επισκευάζεται πρόχειρα και αναστηλώνεται το 1953, ενώ το 1988 πραγματοποιείται συνολική αποκατάσταση του μνημείου.
Μαζί με τον Άγιο Νικόλαο της μοναχής Ευπραξίας και τον Άγιο Νικόλαο Μαγαλειού, ο Ναός συγκροτεί ένα σύνολο μνημείων που αποτυπώνει την πορεία του εργαστηρίου της Καστοριάς, με έργα περισσότερο ή λιγότερο κλασικά, κατά την περίοδο της δραστηριοποίησής του στον βαλκανικό χώρο.