Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Τζώτζα Απόζαρι
Στην ενορία Αγίου Λουκά, στο Απόζαρι, συναντάς τον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Τζώτζα, έναν μικρό, αξιόλογο βυζαντινό ναό. Ανήκει στον τύπο της μονόχωρης ξυλόστεγης βασιλικής και διακοσμείται εσωτερικά με τοιχογραφίες που χρονολογούνται στο δεύτερο μισό του 14ου αιώνα. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ο ναός επεκτείνεται προς τη νότια πλευρά και οικοδομείται ο νάρθηκας του μνημείου. Από τις εξωτερικές τοιχογραφίες της βόρειας πλευράς, που κάποτε προστάτευε ανοιχτό χαγιάτι, σήμερα σώζονται μόνο ίχνη. Στα σωζόμενα τμήματα των τοιχογραφιών, διακρίνεις τη διάταξη θεμάτων και μεμονωμένων μορφών, που καθιερώνεται σταδιακά στη διακόσμηση των μονόχωρων ναών ήδη από την περίοδο των Κομνηνών, με την οργανωμένη ανάπτυξη των σκηνών και τη σαφή ιεραρχία των μορφών. Η πυκνή τους διάταξη και το λιτό σχήμα των συνθέσεων αποσκοπούσε στη συμμετρία και στην ισορροπία των επιμέρους ομάδων. Η εικαστική αυτή προσέγγιση προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την εξέλιξη της τοπικής ζωγραφικής παράδοσης στο ευρύτερο καλλιτεχνικό πλαίσιο της Καστοριάς κατά τον 14ο αιώνα.